İzmir'in Çernobili Temizlendi

İzmir’in Gaziemir ilçesinde yıllardır kamuoyunun gündeminde yer alan eski kurşun fabrikası sahasında EKOVAR tarafından yürütülen temizlik çalışmaları bitti. Nükleer Düzenleme Kurumu, bölgede radyolojik açıdan engel bulunmadığını açıkladı. 4 yıl süren temizlik operasyonu ise 9 Kasım’da Dünya Zirvesi’nde referans olarak sunulacak.

Gaziemir’deki eski kurşun fabrikası sahasında radyoaktif atıkların varlığı 2007 yılında tespit edildi. İzmir’in Çernobili adıyla anılan alan, kentin uzun süredir çözüm bekleyen çevre sorunlarından biri haline geldi. 2022 yılında ise kamu iş birliğinde EKOVAR Çevre Grup A.Ş. tarafından iyileştirme ve temizleme çalışmaları başlatıldı.  Dört yıllık çalışmanın ardından Nükleer Düzenleme Kurumu, nihai raporlar, ölçüm ve analizler ile denetim sonuçlarının değerlendirilmesi sonrasında alandaki radyoaktif kirliliğin giderildiğini belirledi. Kurul, 22 Ekim 2026 tarihli ve 2026-45/1 sayılı kararıyla alanın kullanımına radyolojik açıdan engel bulunmadığına karar verdi.

197 ülkeye nasıl temizlendiği anlatılacak

Kamu kurumları iş birliğinde gerçekleşen “Gaziemir Çevresel İyileştirme” operasyonu, Dünya’nın gündemine de girdi. Alanın nasıl temizlendiği, Birleşmiş Milletler nezdindeki 197 ülkenin katılacağı Antalya’daki COP31 Zirvesi’nde anlatılacak. EKOVAR Yönetim Kurulu Başkanı Mesut Özer, “Biz bu projede Türk mühendisliğine, bilgi birikimimize ve kendi teknik kapasitemize güvendik. Hedefimiz, son derece hassas bir alanda gerekli teknik ve güvenlik koşullarına uygun biçimde çalışarak çevresel iyileştirme sürecine katkı sunmaktı. Türk mühendisleri, atık yönetimi ve çevresel iyileştirmede küresel bir imza attı. İşte bunu şimdi Dünya’nın en büyük çevre zirvesinde referans olarak sunmanın gururunu yaşıyoruz” dedi.

Küresel operasyonlara imza atabiliriz

Dünyanın farklı bölgelerinde “kirlenmiş” alanlar bulunduğunu belirten Özer, bu sahaların iyileştirilmesinin uzmanlık ve uzun vadeli planlama gerektirdiğini ifade etti. Özer, 2033 yılında 233.6 Milyar Dolara ulaşması beklenen küresel çevresel iyileştirme pazarında Türkiye’nin söz sahibi olması gerektiğini vurguladı. 

EKOVAR Yönetim Kurulu Başkanı Özer, Türkiye’nin atık yönetimi sektöründeki birikiminin yeni bir hizmet ihracatı alanına dönüşebileceğini belirterek “Türkiye’de atık yönetimi, geri dönüşüm ve çevresel hizmetler alanında önemli bir birikim var. Bu birikimi yalnızca ülkemizdeki projelerle sınırlı tutmamalıyız. Türk mühendislerinin bilgi ve deneyimini uluslararası projelere taşıyabiliriz” dedi. Özer, şirketler, üniversiteler, araştırma kurumları ve kamu kuruluşları arasında geliştirilecek iş birlikleriyle Türkiye’nin küresel çevresel iyileştirme pazarında daha fazla yer alabileceğini kaydetti.

Kamu denetiminde yürütülen iyileştirme süreci

Gaziemir’de radyoaktif kirliliğin giderilmesine yönelik faaliyetler, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının koordinasyonunda ve Nükleer Düzenleme Kurumunun düzenleyici kontrolü altında yürütüldü. Ortaya çıkan radyoaktif atıkların yönetimi Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu tarafından gerçekleştirildi. Radyoaktif atıklar dışındaki diğer atıkların yönetimi ile topraktaki kimyasal kirliliğe ilişkin işlemler ise Bakanlık tarafından yürütüldü. Kurulun alanın kullanımına ilişkin kararı, radyolojik değerlendirmeleri kapsıyor.